Mặc dù trong nhiều năm qua Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác phòng, chống HIV/AIDS: giảm số ca nhiễm mới, giảm tử vong, mở rộng điều trị ARV, thúc đẩy các dịch vụ dự phòng như PrEP, PEP, bao cao su và bơm kim tiêm an toàn. Tuy nhiên, dịch HIV/AIDS vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng, đặc biệt trong nhóm thanh niên và các nhóm có hành vi nguy cơ cao. Vì vậy, tháng 12 là dịp để mỗi cá nhân, mỗi gia đình và cả cộng đồng cùng nâng cao nhận thức, hành động mạnh mẽ hơn, trách nhiệm hơn.
HIV/AIDS không chỉ là vấn đề y tế mà còn là vấn đề xã hội phức tạp liên quan đến kỳ thị , phân biệt đối xử, thiếu hiểu biết và hạn chế trong tiếp cận công bằng tới các dịch vụ y tế và hỗ trợ.
Trong những năm qua Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp can thiệp giảm tác hại . Tuy nhiên dịch HIV vẫn đang diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng trong nhóm thanh thiếu niên trẻ, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới . Đây là những quần thể ẩn nên rất khó tiếp cận , khó triển khai các can thiệp cần thiết. Hơn nữa, hành vu nguy cơ của nhóm này rất phức tạp như sử dụng ma túy tổng hợp, sử dụng chemsex, quan hệ tình dụng tập thể....
Sự kỳ thị , phân biệt đối xử với người nhiễm HIV và sự hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư còn thấp, đã và đang làm rào cản trong việc tiếp cận dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS của cả người nhiễm HIV và các nhóm đích có nguy cơ cao. Các rào cản về tài chính và địa lý cũng làm hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ của những nhóm đích có nguy cơ cao. Nhiều người trong các nhóm nguy cơ cao thường có thu nhập thấp và không có khả năng chi trả cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Đồng thời , vấn đề giao thông và khoảng cách địa lý cũng là một trở ngại đối với những người sống ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa....
HIV không lây qua tiếp xúc thông thường như ôm, bắt tay, dùng chung bát đũa, ho hay muỗi đốt. Người nhiễm HIV nếu phát hiện sớm và điều trị ARV đều đặn hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh, học tập, lao động như những người bình thường. Đặc biệt, khi người nhiễm điều trị ARV đạt tải lượng vi rút dưới ngưỡng phát hiện và duy trì ổn định, họ không còn khả năng lây truyền HIV qua quan hệ tình dục – một thông điệp khoa học quan trọng được gọi là U = U (Không phát hiện = Không lây truyền).
Bên cạnh đó, các biện pháp dự phòng lây nhiễm HIV hiện nay rất hiệu quả và dễ tiếp cận: sử dụng bao cao su đúng cách, không dùng chung bơm kim tiêm, sử dụng PrEP để phòng ngừa HIV cho người có nguy cơ cao, và xét nghiệm HIV định kỳ để bảo vệ bản thân và người thân xung quanh. Các xét nghiệm HIV hiện nay nhanh chóng, bí mật, an toàn và có thể thực hiện tại nhiều cơ sở hoàn toàn miễn phí.
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là virus HIV, mà còn là sự kỳ thị và phân biệt đối xử, khiến nhiều người e ngại xét nghiệm hoặc điều trị. Kỳ thị khiến dịch bệnh âm thầm lây lan và làm giảm hiệu quả các chương trình can thiệp. Vì vậy, mỗi chúng ta hãy chung tay xây dựng môi trường thân thiện, tôn trọng, nhân văn với người nhiễm HIV; không lan truyền thông tin sai sự thật; không xa lánh, không kỳ thị. Hãy hành động bằng trái tim để mọi người đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, được giúp đỡ và được sống có ý nghĩa.
Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS năm 2025 và Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS 1/12, chúng ta kêu gọi toàn thể cộng đồng:
- Chủ động tìm hiểu kiến thức đúng về HIV/AIDS.
- Tích cực tham gia xét nghiệm, dự phòng, điều trị theo khuyến cáo của ngành y tế.
- Nói không với kỳ thị, lan tỏa thông điệp yêu thương và thấu hiểu.
- Hỗ trợ những người nhiễm HIV hòa nhập cộng đồng.
Chung tay hành động hôm nay chính là góp phần xây dựng một thế hệ khỏe mạnh, một xã hội an toàn hơn và hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030. Mỗi người một hành động nhỏ – tổng hòa sẽ tạo nên sự thay đổi lớn cho cộng đồng.
Hãy cùng chung tay vì một Việt Nam không còn nỗi đau HIV/AIDS!